Kan je je gehoor trainen? Dit kan wel – en dit niet
Kan je je gehoor trainen zoals een spier? Niet helemaal. Oefeningen kunnen permanente gehoorschade niet herstellen. Toch kan je wel trainen om aandachtiger te luisteren, geluiden beter te herkennen en de informatie die je hoort slimmer te gebruiken.
Dat kan nuttig zijn wanneer gesprekken meer inspanning vragen, maar ook wanneer je pas hoorapparaten draagt en opnieuw moet wennen aan geluiden die je een tijd minder duidelijk hoorde.
Horen en luisteren zijn niet hetzelfde
Je oren nemen geluid op en zetten het om in signalen. Vervolgens geven je hersenen betekenis aan die informatie. Ze helpen je bijvoorbeeld om een stem te herkennen, belangrijke woorden uit een gesprek te halen en achtergrondgeluiden minder aandacht te geven.
Horen gebeurt grotendeels automatisch. Luisteren vraagt aandacht en verwerking. Precies dat actieve luisterproces kan je tot op zekere hoogte oefenen.
Wat kan hoortraining niet?
Hoortraining kan beschadigde haarcellen in het binnenoor niet herstellen. Wanneer deze cellen beschadigd raken door bijvoorbeeld lawaai of veroudering, groeien ze bij mensen niet vanzelf terug. Oefeningen, apps of geheugenspelletjes kunnen permanent gehoorverlies daarom niet ongedaan maken.
Training vervangt ook geen professionele hoortest, medische behandeling of hoorapparaat. Sommige oorzaken van gehoorproblemen zijn tijdelijk of behandelbaar. Daarom is het belangrijk om eerst te laten onderzoeken waar de klachten vandaan komen.
Wat kan je wél trainen?
Bij auditieve training oefen je niet het oor zelf, maar de manier waarop je met geluid omgaat. Afhankelijk van je gehoor en persoonlijke situatie kan oefenen helpen om:
- je aandacht beter op een gesprekspartner te richten;
- stemmen, woorden en alledaagse geluiden sneller te herkennen;
- visuele informatie en de context van een gesprek beter te gebruiken;
- handiger om te gaan met moeilijke luistersituaties;
- geleidelijk te wennen aan het geluid van hoorapparaten.
De resultaten verschillen van persoon tot persoon. Hoortraining werkt daarom het best als onderdeel van een bredere aanpak, samen met een geschikte hooroplossing, goede communicatiestrategieën en begeleiding door een audioloog.
5 eenvoudige luisteroefeningen voor thuis
- Begin met een gesprek in een rustige ruimte. Kies een plek met weinig achtergrondgeluid en praat met één persoon. Richt je aandacht bewust op de stem en vat achteraf de belangrijkste boodschap samen.
- Combineer luisteren met tekst. Luister naar een podcast, luisterboek of nieuwsfragment terwijl je de tekst of ondertiteling volgt. Beluister hetzelfde fragment daarna nog eens zonder tekst.
- Luister een tweede keer met een duidelijk doel. Probeer bij de eerste luisterbeurt de algemene boodschap te begrijpen. Let bij de tweede beurt op namen, cijfers of andere details.
- Herken geluiden uit je omgeving. Sta bewust stil bij alledaagse geluiden, zoals stromend water, voetstappen of vogels. Probeer ook te bepalen waar het geluid vandaan komt.
- Maak het geleidelijk moeilijker. Gaat luisteren in stilte goed? Voeg dan voorzichtig wat achtergrondgeluid toe. Bouw rustig op en neem een pauze wanneer luisteren vermoeiend wordt.
Belangrijk: zet het geluid niet extra hard om beter te “trainen”. Luider is niet automatisch beter en kan schadelijk zijn voor je gehoor. Kies altijd een comfortabel volume.
Pas gestart met hoorapparaten? Geef jezelf tijd
Met hoorapparaten worden geluiden opnieuw hoorbaar die je misschien lange tijd minder duidelijk hebt waargenomen. Je eigen stem, servies, voetstappen of verkeer kunnen daardoor aanvankelijk anders of opvallender klinken.
Regelmatig dragen helpt om vertrouwd te raken met deze geluiden. Volg daarbij het advies van je audioloog en probeer niet alles op één dag te forceren. Noteer in welke situaties het luisteren moeilijk of onaangenaam blijft. Die informatie helpt bij een eventuele bijstelling van je hoorapparaten.
Lees ook onze tips over wennen aan een nieuw hoorapparaat.
Blijft luisteren moeilijk?
Moet je mensen vaak vragen om iets te herhalen? Vind je groepsgesprekken steeds moeilijker of staat de televisie volgens anderen te luid? Dan is hoortraining alleen mogelijk niet voldoende. Een professionele hoortest brengt in kaart wat je wel en minder goed hoort.
Bij Audika kan je gratis en vrijblijvend je gehoor laten controleren. Zo krijg je persoonlijk advies dat past bij jouw gehoor en dagelijkse luistersituaties.
Boek een gratis hoortest of start met onze online hoortest.
