Verstopte oren bij verkoudheid: wat kan je doen?
Naast een loopneus, keelpijn en vermoeidheid is ook een verstopte gehoorgang een veelvoorkomend symptoom van een verkoudheid. Hoewel het meestal onschuldig is, kan het erg vervelend zijn — zeker wanneer het gepaard gaat met een tijdelijk gehoorverlies. Wat veroorzaakt dat gevoel van druk of verstopping in het oor? En hoe kan je het verlichten?
Waarom veroorzaakt een verkoudheid verstopte oren?
Om te begrijpen waarom een verkoudheid dit gevoel van druk of afsluiting in de oren veroorzaakt, is een korte anatomische uitleg handig. Het middenoor en de neus-keelholte zijn met elkaar verbonden via de buis van Eustachius — een smalle, met slijmvlies beklede buis die helpt om de luchtdruk aan beide zijden van het trommelvlies in evenwicht te houden.
Bij een verkoudheid neemt de slijmproductie toe om het virus te bestrijden. Dat heeft niet alleen invloed op de neus en keel, maar ook op de buis van Eustachius, die kan verstopt raken door overtollig slijm. Daarnaast zorgt de ontsteking van de slijmvliezen ervoor dat hun wanden opzwellen, waardoor de buis nog moeilijker opent bij het slikken. Het gevolg: het drukverschil kan niet meer worden gecompenseerd, het middenoor functioneert minder goed, en er ontstaat dat typische gevoel van een verstopt oor.
Een gelijkaardig verschijnsel kan optreden in andere situaties, zoals:
- Water in het oor, bijvoorbeeld na het zwemmen
- Verstopte oren tijdens een vliegreis, door drukveranderingen
Dit fenomeen staat bekend als tubaire catarre. Wanneer het slijmvlies ontstoken is, kan de buis van Eustachius zich niet goed meer openen en wordt vocht in het oor niet correct afgevoerd. Dat zorgt voor een blijvend gevoel van druk of afsluiting in het oor.
Bij kinderen komt dit vaker voor, omdat hun buis van Eustachius nog in ontwikkeling is. Na oorsmeerpropjes zijn infecties van de neus-keel-oorzone de tweede belangrijkste oorzaak van een verstopt oor.
Wat zijn de gevolgen van verstopte oren door een verkoudheid?
Hoewel het niet ernstig is, kan het ongemak behoorlijk zijn. Vaak treden ook andere symptomen op, zoals:
- Een gevoel van druk of volheid in het oor, alsof je hoofd “in watten” zit
- Tijdelijk gehoorverlies
- Knisperende geluiden bij het slikken
- Oorsuizen of gebrom in het oor
- Loopneus, neusverstopping of niezen
Bij jonge kinderen kan een verkoudheid ook overgaan in een middenoorontsteking, omdat de volledige neus-keel-oorzone met elkaar in verbinding staat. In dat geval gaat het verstopte gevoel gepaard met pijn — een teken van een infectie in het oor veroorzaakt door de ziektekiemen van de verkoudheid.
Raadpleeg je huisarts of een NKO-arts voor een juiste diagnose en behandeling.
Let op: het is af te raden om te vliegen wanneer je verkouden bent en je oren verstopt zijn. De drukveranderingen kunnen dan leiden tot een barotraumatische oorontsteking.
Hoe lang duurt het gevoel van een verstopt oor bij een verkoudheid?
In de meeste gevallen verdwijnt het gevoel van verstopping tegelijk met de verkoudheid, meestal na 7 tot 10 dagen. Zodra de slijmvliezen niet langer gezwollen zijn en de buis van Eustachius weer goed functioneert, normaliseert het gehoor vanzelf.
Hoe kom je van dat verstopte gevoel af?
Omdat het verstopte gevoel rechtstreeks samenhangt met de verkoudheid, moet eerst de verkoudheid zelf behandeld worden. Dit kun je doen:
1. Houd je neus schoon
Reinig je neus dagelijks met fysiologisch zout (zoutoplossing). Dit helpt om het slijm te verdunnen, los te maken van het neusslijmvlies en ziektekiemen af te voeren. Bij een verstopte neus kan de arts een hypertonische zoutoplossing (zeewater) voorschrijven. Die maakt het slijm vloeibaarder en vermindert de zwelling van de slijmvliezen in neus én buis van Eustachius.
2. Inhalaties met stoom
Stoom inademen helpt om de luchtwegen en oren vrij te maken. Breng water aan de kook, houd je hoofd onder een handdoek boven de damp en adem 10 tot 15 minuten in.
3. Behandel hooikoorts
Bij hooikoorts kan de arts antihistaminica of neussprays met corticosteroïden voorschrijven. Deze verminderen tijdelijk de ontsteking en de zwelling van de slijmvliezen, waardoor het verstopte gevoel sneller verdwijnt.
4. Blijf voldoende gehydrateerd
Voldoende drinken helpt om het slijm te verdunnen en af te voeren. Kies bij voorkeur voor water of warme dranken zoals kruidenthee of soep. Dat vermindert de druk en congestie in de oren.
5. Slaap met een verhoogd hoofdeinde
Hoewel dit de oorzaak niet wegneemt, kan het de druk in het oor verminderen. Leg een extra kussen of til het hoofdeinde van je matras iets op, zodat het slijm beter kan wegvloeien en de druk in de oren afneemt.
6. Gebruik de Valsalva-manoeuvre
Een verkoudheid gaat vaak gepaard met druk in de oren. De Valsalva-manoeuvre — waarbij je de neus dichtknijpt en zacht uitademt met gesloten mond — helpt om de druk in het middenoor te verminderen en het oor te ontstoppen.
Wat als het verstopte gevoel aanhoudt?
Normaal verdwijnt het spontaan. Maar als het langer aanhoudt, of als er andere klachten bijkomen (zoals pijn, duizeligheid of gehoorverlies), kan er sprake zijn van een complicatie, zoals een oor- of bijholteontsteking.
Een slecht behandelde verkoudheid kan immers leiden tot een middenoorontsteking, die op haar beurt een gedeeltelijk gehoorverlies kan veroorzaken.
Raadpleeg in dat geval een NKO-arts, die de oorzaak kan vaststellen en een passende behandeling kan voorstellen. Deze specialist kan ook een gehoortest uitvoeren om te controleren of het gehoor niet is aangetast.
Verkoudheid en verstopte oren: hoe voorkomen?
Omdat het verstopte gevoel rechtstreeks verband houdt met de verkoudheid, ligt de nadruk op preventie van infecties:
- Was regelmatig je handen om besmetting te voorkomen.
- Snuit je neus regelmatig om slijmophoping te vermijden die de buis van Eustachius kan blokkeren.
- Behandel een verkoudheid vanaf de eerste symptomen om te voorkomen dat de infectie zich verspreidt naar de oren of sinussen.
