Wat zijn de oorzaken en risicofactoren van mastoïditis?
Een agressieve bacteriële infectie
Mastoïditis wordt meestal veroorzaakt door bacteriën zoals Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae en Streptococcus pyogenes – dezelfde bacteriën die ook verantwoordelijk zijn voor middenoorontstekingen.
Het risico neemt toe wanneer geïnfecteerd vocht zich ophoopt in het oor en een ideale voedingsbodem vormt voor bacteriën. Hoe langer de infectie blijft bestaan, hoe groter de kans dat ze zich uitbreidt naar de mastoïdcellen en een simpele oorontsteking verandert in een ernstige complicatie.
Factoren die het risico verhogen
Hoewel mastoïditis relatief zeldzaam is, zijn er bepaalde factoren die de kans op deze infectie vergroten:
- Slecht behandelde of herhaaldelijke oorontstekingen: de belangrijkste oorzaak.
- Onvoldoende of te vroeg gestopte antibioticabehandeling: dit kan bacteriën resistenter maken.
- Een verzwakt immuunsysteem, bijvoorbeeld door chronische ziekten of immuunonderdrukkende behandelingen.
- Verkeerd gebruik van antibiotica: verkeerde middelen of doseringen verhogen het risico op resistentie.
- Geen vaccinatie tegen pneumokokken: dit vaccin verlaagt het risico op ernstige oorinfecties en complicaties.
- Anatomische factoren, zoals een slechte ventilatie van het middenoor (verstopping van de buis van Eustachius).
-
- Slechte oorhygiëne, bv. overmatig gebruik van wattenstaafjes of frequente blootstelling aan water, wat de natuurlijke bescherming verstoort.
Hoe wordt mastoïditis vastgesteld?
Klinisch onderzoek en gehoortests
Bij een vermoeden van mastoïditis voert de NKO-arts een grondig onderzoek uit. Met een otoscoop bekijkt hij het oor om te zien of er sprake is van een onderliggende oorontsteking, een trommelvliesperforatie of afwijkende afscheiding. Ook een gehoortest maakt deel uit van het onderzoek.
Daarnaast voelt de arts achter het oor om te controleren op roodheid, zwelling of een afstaand oorschelp. Bij een gevorderde mastoïditis kan een abces ontstaan dat een dringende operatie vereist.
Soms wordt een uitstrijkje van de oorafscheiding genomen om de verantwoordelijke bacterie te identificeren en de juiste antibiotica te kiezen. Ook een bloedonderzoek kan helpen om de ontsteking vast te stellen (witte bloedcellen, CRP).
Beeldvorming: CT-scan en MRI
Om het stadium en de ernst van de infectie te bepalen, kan een CT-scan van het mastoïdbot worden uitgevoerd. Deze toont de structuur van het bot, de uitgebreidheid van de infectie en eventuele botafbraak.
Bij verdenking op complicaties in de hersenen kan een MRI nodig zijn. Daarmee kunnen ernstige gevolgen zoals een hersenabces, meningitis of een sinustrombose opgespoord worden.
Welke behandelingen bestaan er?
Antibiotica: eerste keuze
Zodra de diagnose bevestigd is, moet de behandeling onmiddellijk starten. Intravenieuze antibiotica, vaak ceftriaxon, zijn de standaardaanpak. Deze kuur duurt minstens twee weken, met na enkele dagen soms een overschakeling naar tabletten. Pijnstillers en ontstekingsremmers verlichten bijkomende klachten.
In mildere gevallen kan een paracentese (kleine insnede in het trommelvlies) uitgevoerd worden om pus af te voeren en de genezing te versnellen.
Mastoïdectomie: wanneer chirurgie nodig is
Reageert de infectie niet op antibiotica of ontstaat er een abces, dan is een mastoïdectomie noodzakelijk. Tijdens deze operatie verwijdert de arts het geïnfecteerde deel van het mastoïdbot en voert hij drainage uit. Soms wordt een buisje (yoyo) geplaatst om het middenoor te ventileren en terugkerende ontstekingen te voorkomen.
Na de operatie is strikte medische opvolging vereist: het oor drooghouden, antibiotica correct innemen en regelmatige controles bij de NKO-arts.
Audika begeleidt je na een mastoïditis
Maak een afspraak voor een gratis hoortest
Ook na een succesvolle behandeling kunnen gehoorproblemen blijven bestaan. Daarom is een gratis hoortest bij een audioloog nuttig om het gehoor te evalueren en indien nodig oplossingen te voorzien.
Een regelmatige opvolging helpt om blijvende schade tijdig op te sporen. Bij complicaties kunnen uitgebreide gehoortests duidelijk maken welke hooroplossingen nodig zijn.
Maak een afspraak Vind het dichtstbijzijnde hoorcentrum
Hooroplossingen bij blijvend gehoorverlies
Wanneer mastoïditis het gehoor blijvend aantast, kunnen hoortoestellen helpen om de geluidservaring in het dagelijks leven te verbeteren. In ernstige gevallen van onomkeerbaar gehoorverlies kan een implantaat een optie zijn. Het doel blijft altijd: het gehoor zo goed mogelijk herstellen en de levenskwaliteit verbeteren.
