Ziekte van Ménière: hoe duizeligheid en gehoorproblemen verlichten?

Ziekte van Ménière: wat is het?

De ziekte van Ménière is een aandoening van het binnenoor die zich uit in terugkerende aanvallen van duizeligheid (vandaar de term Ménière-duizeligheid), gepaard met oorsuizen, fluittonen en een verminderd gehoor. De ziekte verloopt meestal in episodes en treedt in golven op, vaak onverwacht.

Hoe werkt het binnenoor en waarom wordt het aangetast?

Het binnenoor – het diepste deel van het oor – bestaat uit het slakkenhuis (cochlea), dat instaat voor het gehoor, en het evenwichtsorgaan (vestibulum), dat verantwoordelijk is voor ons evenwicht. Deze delen zijn gevuld met een vloeistof die endolymfe wordt genoemd.

De ziekte van Ménière zou het gevolg zijn van een teveel aan vloeistof in het binnenoor. Een ophoping van endolymfe verhoogt de druk in het slakkenhuis en het vestibulum. Dat veroorzaakt de intense duizeligheid, misselijkheid en soms zelfs braken die typisch zijn voor deze aandoening.

Ziekte van Ménière: wat kan je preventief doen?

De ziekte van Ménière voorkomen is voorlopig niet mogelijk, aangezien de oorzaken nog onbekend zijn. Wel kun je maatregelen nemen om aanvallen te voorkomen. Dat begint met een gezonde, zoutarme voeding. Omdat de ziekte verband houdt met een teveel aan vocht in het binnenoor, helpt een zoutarm dieet om vochtretentie te beperken. Daarnaast wordt ook voldoende hydratatie sterk aanbevolen.

Wat zijn de symptomen van de ziekte van Ménière?

De symptomen van de ziekte van Ménière komen in golven en kunnen erg invaliderend zijn. De aanvallen zijn onvoorspelbaar, variëren in intensiteit en kunnen zich voordoen van enkele keren per jaar tot meerdere keren per week.

Gevoel van druk in het oor en gehoorverlies

Vóór een aanval ervaart men vaak druk in het oor, een doffe suis of een gevoel van een verstopt oor, gevolgd door een gedeeltelijk gehoorverlies (meestal aan één kant). In het begin kan dat gehoorverlies tijdelijk zijn, maar als de aanvallen blijven terugkomen, kan het blijvend worden.

Duizeligheidsaanvallen: hoe herken je ze?

De duizeligheid bij Ménière is typisch draaiend, hevig en gaat vaak gepaard met nystagmus (onwillekeurige oogbewegingen), misselijkheid, braken, hoofdpijn, zweten en soms plotselinge valpartijen. Het brein ontvangt tegenstrijdige signalen uit het binnenoor, waardoor het moeilijk wordt om de lichaamshouding te behouden.

Ziekte van Ménière en hyperacusis: wat is het verband?

In sommige gevallen gaat de ziekte van Ménière gepaard met hyperacusis, een verhoogde gevoeligheid voor geluid. Deze geluidsintolerantie kan het ongemak verergeren, vooral tijdens een aanval, en neemt vaak toe als de aandoening niet tijdig wordt behandeld.

Let op: sommige van deze symptomen lijken op die van een vestibulaire neuritis. In tegenstelling tot Ménière veroorzaakt neuritis echter meestal geen tijdelijk gehoorverlies.

Welke behandelingen bestaan er voor de ziekte van Ménière?

Er bestaat geen echte genezende behandeling, maar er zijn wel doeltreffende oplossingen om de symptomen te verlichten en de impact van de aanvallen op de levenskwaliteit te beperken.

Medicamenteuze behandelingen: werking en grenzen

Voorgeschreven medicijnen hebben als doel:

• de druk in het binnenoor en het oorsuizen te verminderen (via plaspillen/diuretica);
• het evenwicht te stabiliseren (antiduizeligheidsmiddelen);
• misselijkheid, braken of angst te behandelen (orale medicatie);
• bij ernstige aanvallen: transtympanische injecties met antibiotica of corticosteroïden.

Bestaat er een natuurlijke behandeling voor de ziekte van Ménière?

Er is geen wetenschappelijk bewezen natuurlijke behandeling, maar sommige methoden kunnen helpen om de frequentie van aanvallen te verminderen:

• Vestibulaire revalidatie
• Ontspanningstechnieken of stressbeheer
• Homeopathische ondersteuning als aanvulling

Chirurgie: een optie bij ernstige gevallen?

Bij de zwaarste vormen van de ziekte van Ménière kan een chirurgische ingreep worden overwogen om de duizeligheid te verminderen:

• Mechanische afvoer van overtollige endolymfe: onder algemene verdoving wordt een incisie gemaakt achter het oor om het overtollige vocht uit het slakkenhuis en het evenwichtsorgaan te verwijderen.
• Doorsnijding van de evenwichtszenuw (vestibulaire neurectomie): deze operatie veroorzaakt een volledig en blijvend gehoorverlies en bestaat uit het doorsnijden van de zenuw die evenwichtssignalen naar de hersenen stuurt.
• Labyrinthectomie: hierbij worden de zintuiglijke structuren van het binnenoor vernietigd. Ook dit leidt tot een definitief gehoorverlies.

Leven met de ziekte van Ménière: tips en oplossingen

Je voeding aanpassen om aanvallen te beperken

Een natriumarm dieet wordt aanbevolen om vochtophoping in het binnenoor te voorkomen. Het is ook raadzaam het gebruik van koffie, frisdrank, alcohol, zout en bewerkte voeding te beperken. Dat helpt om aanvallen te voorkomen of te verminderen.

Technieken om duizeligheid te beheersen en de impact te verkleinen

Tijdens een aanval:

• Ga onmiddellijk zitten of liggen.
• Vermijd hoofdbewegingen.
• Sluit de ogen om tegenstrijdige signalen naar de hersenen te verminderen.

Welk hoortoestel kiezen bij de ziekte van Ménière?

Bij blijvend gehoorverlies kan een hoortoestel worden aangeraden. Het toestel moet kunnen worden aangepast aan de schommelingen van het gehoor en regelmatig worden bijgesteld door een audioloog. Bij zwaardere vormen van gehoorverlies kan de NKO-arts een cochleair implantaat overwegen.